Yazılım Hatası Canlıda Nasıl Fark Edilir? İzleme ve Alarm

Canlıdaki bir hatayı müşteri aramadan önce görmek için üç şey gerekir: her hatanın bağlamıyla birlikte düştüğü merkezi bir hata kaydı, teknik değil iş sonucunu ölçen sağlık kontrolleri ve bir eşik aşıldığında insana ulaşan alarm. Bu üçü kurulmadığında hata yok olmaz; yalnızca öğrenme yolu müşterinin telefonu olur. Aşağıda her birinin neyi içermesi gerektiği ve alarmın gürültüye dönüşmemesi için hangi kuralların konduğu var.

Hata kaydı neyi içermeli

Ekranda "bir hata oluştu" yazısı gören kullanıcı size yalnızca o cümleyi bildirebilir. O anın yeniden kurulabilmesi için kaydın şunları taşıması gerekir:

• İz numarası: kullanıcıya gösterilen kısa bir numara. Destek kaydı ile hata kaydını tek adımda eşleştirir.
• Zaman ve saat dilimi: sunucu saatiyle kullanıcı saatinin karışması teşhisin en sık kaybedildiği yerdir.
• Kim ve nerede: kullanıcı, rol, hangi ekran ya da hangi uç nokta, hangi kayıt.
• Girdi özeti: isteğin önemli alanları. Kişisel veri ve kart bilgisi maskeli yazılır; parola ve anahtar hiç yazılmaz.
• Hatanın kendisi: tür, mesaj ve çağrı yığını; dış servis hatasıysa dönen kod ve yanıt gövdesinin kısaltılmış hâli.
• Sürüm: hangi yazılım sürümünde oluştuğu. Dün olmayan hatanın dünkü sürümle ilgisini yalnızca bu alan kurar.

Kayıtların her sunucuda ayrı dosyalarda kalması pratikte izlemeyi imkânsız yapar. Aynı hatanın tekrar sayısını görmek için kayıtların tek yerde toplanması ve aynı imzalı hataların gruplanması gerekir. "Bu hata ilk kez mi oluştu, yoksa gün içinde dört yüz kez mi oluştu" sorusunun cevabı önceliği belirler.

Hangi olay alarm üretir, hangisi sadece kayıt

Her hatanın telefonu çaldırması, bir süre sonra kimsenin telefona bakmaması demektir. Ayrım şöyle kurulur: kullanıcının kendi başına çözebildiği doğrulama hataları yalnızca kaydedilir; iş akışını durduran ya da sessizce veri kaybettiren durumlar alarm üretir.

Alarm metninin kendisi de teşhisin parçasıdır. "Hata oluştu" diyen bir alarm, nöbetçiyi sıfırdan araştırmaya zorlar. İçinde hangi iş, hangi eşik, kaç kez ve hangi iz numarası geçen bir alarm, ilk bakışta önceliği belli eder.

Sağlık kontrolü: ping değil iş kontrolü

Sunucunun ayakta olması yazılımın çalıştığı anlamına gelmez. Sayfa açılıyorken siparişler muhasebeye geçmiyor olabilir, kuyruk duruyor olabilir, gece işi hiç koşmamış olabilir. Bu yüzden izleme teknik değil iş sonucu üzerinden kurulur.

İşe yarayan kontroller şu biçimdedir: son bir saatte kaç sipariş oluştu ve kaçı dış sisteme aktarıldı, en eski bekleyen kuyruk işi kaç dakikadır bekliyor, dünkü gece işleri bitiş kaydı bıraktı mı, son yedek ne zaman oluştu ve boyutu beklenen aralıkta mı. Bu sorular sıfır cevabını da anlamlı kılar: gece yarısı sipariş olmaması normaldir, iş saatinde olmaması değildir. Eşiği saate göre tanımlamak, boş alarmların büyük bölümünü ortadan kaldırır.

Gürültü sorunu ve nöbet düzeni

İzlemenin başarısızlık biçimi genellikle sessizlik değil, gürültüdür. Çok alarm kuran ekipler kısa sürede alarmları susturur ve gerçek olay da kaybolur. Gürültüyü azaltan dört kural:

1. Aynı olay tek alarm: süren bir olayda her hata için değil, olay açıldığında ve kapandığında bildirim gider.
2. Eşik tek olaya değil orana bağlı: bir işlemin başarısız olması değil, başarısızlık oranının yükselmesi alarm üretir.
3. Sahibi olan alarm: kime gideceği belli olmayan alarm kimseye gitmiş sayılmaz.
4. Kapanan alarm gözden geçirilir: boş çıkan alarmın eşiği düzeltilir, tekrar eden alarmın kök nedeni kapatılır.

Alarm geldiğinde teşhis sırası

Hangi sırayla bakılacağı yazılı olmazsa, her olayda baştan araştırma yapılır. İşleyen sıra şudur:

1. Dün ne değişti: yeni sürüm, yeni ayar, yeni entegrasyon anahtarı.
2. Hata tek bir kullanıcıda mı, tek bir kayıtta mı, yoksa her yerde mi?
3. Kendi yazılımınız mı hata veriyor, çağırdığınız dış servis mi?
4. Kuyruk ve zamanlanmış işler koşuyor mu, biriken var mı?
5. Veri tarafında bir kilit ya da uzun süren işlem var mı?
6. Kaynak sınırına dayanılmış mı: disk, bellek, bağlantı sayısı.

Olay kapandıktan sonra yazılan kısa not, bir sonraki olayı kısaltan en ucuz yatırımdır: belirti, kök neden, geçici çözüm ve kalıcı düzeltme.

Özet

Hata kaydı olayın yeniden kurulmasını sağlar, sağlık kontrolü işin gerçekten yürüdüğünü ölçer, alarm da bunu insana ulaştırır. Üçü birlikte kurulduğunda hatanın öğrenilme süresi günlerden dakikalara iner. KAV Yazılım, geliştirdiği uygulamalarda hata kaydı, sağlık kontrolü ve alarm düzenini devreye alma planının parçası olarak kurar.