Kurumsal web sitesi yenilerken neyi ölçmek gerekir?

Bir kurumsal site yenilenirken en sık yapılan hata, kararın da başarının da göz kararı verilmesidir. "Eskimiş görünüyor" bir gözlemdir, ölçüm değildir; yenilemeden sonra "daha iyi oldu" demek de öyle. Yenilemenin işe yarayıp yaramadığını söyleyebilmek için önce ve sonra aynı yöntemle ölçülmüş sayılara ihtiyaç vardır.

1. Yükleme hızı: LCP

En Büyük İçerikli Boya (LCP), sayfanın en büyük görsel öğesinin ekrana gelmesine kadar geçen süredir. Google bu değeri 2,5 saniyenin altında iyi, 4 saniyenin üstünde kötü sayar. Ölçümü mobil ağ koşullarında yapmak gerekir; masaüstü bağlantısıyla alınan değer gerçek kullanıcıyı temsil etmez.

2. Erişilebilirlik: sayılabilir ihlal

Erişilebilirlik bir izlenim değil, sayılabilir bir şeydir. axe-core gibi bir araç sayfadaki ihlalleri düğüm düğüm listeler: yetersiz renk kontrastı, etiketsiz form alanı, adı olmayan düğme. Yenileme öncesi ve sonrası bu sayının kaç olduğu yazılmalıdır. Sıfır, ulaşılabilir bir hedeftir.

3. Mobilde yatay taşma

Dar ekranda sayfanın sağa kayması, kullanıcının her kaydırmada içeriği kaybetmesi demektir. Bunun ölçümü basittir: belge genişliği ekran genişliğini aşıyor mu? Aşıyorsa hangi öğe taşırıyor? Tek bir geniş tablo ya da sabit genişlikli bir görsel çoğu zaman tek suçludur.

4. Arama görünürlüğü

Yenilemenin en sinsi riski, eski adreslerin kaybolmasıdır. Dizine girmiş her adres ya korunmalı ya da 301 ile yeni karşılığına yönlendirilmelidir. Yenileme sonrası Search Console'da artan 404 sayısı, kazanılan tasarımın götürdüğü trafiği gösterir.

Yenileme öncesi yazılacak tek sayfa

Bu dördünün yenileme öncesindeki değerlerini tek bir sayfaya yazmak, projenin en ucuz ve en değerli adımıdır. Sonrasında aynı ölçümü tekrarladığınızda elinizde tartışmaya kapalı bir karşılaştırma olur. Ölçmediğiniz şeyi iyileştirdiğinizi iddia edemezsiniz.

Ölçüm nasıl yapılır: araç ve koşullar

Rakamın bir anlamı olması için ölçümün nasıl alındığının da yazılması gerekir. Aynı sayfa, hızlı bir bağlantıdan masaüstü tarayıcıyla ölçüldüğünde iyi, mobil ağ koşullarında ölçüldüğünde kötü çıkabilir. Bu yüzden ölçüm notuna en az üç şey yazılır: hangi araçla, hangi ekran genişliğinde ve hangi ağ koşulunda.

Ekran genişliği için iki değer yeterlidir: dar bir telefon genişliği ve yaygın bir masaüstü genişliği. Ölçüm yalnızca ana sayfada yapılmaz; en az bir liste sayfası, bir detay sayfası ve bir form sayfası da listeye alınır. Bu dört sayfa tipinin sorunları birbirinden farklıdır ve yalnızca ana sayfaya bakmak çoğu hatayı gizler.

Ölçülen değer tek başına yeterli değil

Bir sayıyı iyileştirmek, sayının arkasındaki sebebi bilmeden mümkün olmaz. LCP yüksekse sebebi genellikle üç şeyden biridir: ilk ekranda duran büyük bir görselin sıkıştırılmamış olması, sayfanın başında render engelleyen bir betik beklemesi ya da sunucunun ilk baytı geç göndermesi. Bu üçü farklı çözüm gerektirir ve hangisinin geçerli olduğu ölçüm aracının zaman çizelgesinden okunur.

Aynı şey erişilebilirlik için de geçerlidir. İhlal sayısı tek başına bir hedeftir; asıl bilgi hangi kuralın kaç kez ihlal edildiğidir. Tek bir bileşende tekrarlanan yüz ihlal, yüz farklı yerdeki yüz ihlalden çok daha kolay kapatılır.

Yenileme sonrası ilk hafta

Ölçüm yenilemenin bittiği gün bitmez. Arama motorlarının yeni yapıyı taraması ve dizini güncellemesi zaman alır; bu süre boyunca bazı değerler geçici olarak kötüleşir. Bu yüzden ilk hafta içinde bakılacak şey sıralama değil, hata sayısıdır.

İzlenecek üç şey vardır: sunucu günlüğünde artan 404 adresleri, Search Console'daki tarama hataları ve kullanıcıların en çok kullandığı sayfalarda oluşan JavaScript hataları. Bu üçü temiz olduğunda yenileme teknik olarak tamamlanmış sayılır; görünürlük ölçümü ise birkaç hafta sonra anlamlı hale gelir.

Kayıt tutulmayan ölçüm yapılmamış sayılır

Son olarak, ölçüm sonuçlarının nerede durduğu önemlidir. Bir ekran görüntüsü ya da sohbet mesajı birkaç ay sonra bulunamaz. Dört başlığın her biri için tarih, değer, ölçüm koşulu ve ölçen kişi tek bir tabloda saklanmalıdır.

Bu tablo yalnızca mevcut yenileme için değil, bir sonraki için de gereklidir. İki yıl sonra site tekrar yenilenirken, bugünkü değerler o günün başlangıç noktası olacaktır. Ölçüm geçmişi olmayan bir sitede her yenileme sıfırdan bir tartışma olarak başlar.

Yenileme kapsamına ne girer, ne girmez

Ölçüm listesi hazırlandıktan sonra sorulacak son soru, bu dört başlıktan hangisinin bu projenin kapsamında olduğudur. Hız ve erişilebilirlik tasarım ve kodla ilgilidir, yenileme projesinin doğrudan sorumluluğundadır. Arama görünürlüğü ise kısmen içerikle ilgilidir ve yalnızca adres yapısının korunmasıyla sınırlı tutulabilir.

Bu ayrımın yazılı olması, proje sonunda kimin neyden sorumlu olduğu tartışmasını baştan bitirir. Kapsam dışı bırakılan başlık da listede kalmalı, yalnızca kapsam dışı olduğu belirtilmelidir; listeden tamamen silinen bir başlık bir süre sonra kimsenin bakmadığı bir alan haline gelir.