Mobil Uygulama mı Mobil Uyumlu Panel mi? Karar Tablosu

Kısa cevap şu: işi yapan kişi sahadaysa, kapsamanın kesildiği yerlerde çalışıyorsa ve telefonun kamerasını, barkod okumasını ya da konumunu sürekli kullanıyorsa mobil uygulama gerekir. İş masa başında yürüyorsa, telefon yalnızca bir onay vermek, bir kaydı açmak ya da duruma bakmak için kullanılıyorsa mobil uyumlu panel yeterlidir ve çok daha kısa sürede devreye girer. Aşağıdaki bölümler bu kararı veren ölçütleri sırayla açıyor; ortada iki yolu karşılaştıran bir tablo, sonunda da altı soruluk kısa bir kontrol listesi var.

Soru “hangisi daha iyi” değil, “kim nerede kullanıyor”

Bu karar bir teknoloji tercihi gibi konuşulur ama aslında bir kullanım senaryosu sorusudur. Aynı işletmede iki farklı cevabı olan iki ekip bulunabilir: muhasebe ve satın alma masa başında, kurulum ekibi ise günün tamamını araçta ve müşteri adresinde geçiriyordur. Yazılımı tek bir kalıba sokmak yerine, her ekibin işi nerede ve hangi koşulda yaptığını yazmak gerekir.

Pratikte üç soru kararın büyük kısmını belirler. Kullanıcı eline telefonu alırken internete bağlı mı? Girdiği veri yazıyla mı geliyor, yoksa fotoğraf, imza, barkod gibi cihaz yetenekleriyle mi? Ve o kayıt dakikalar içinde mi girilmek zorunda, yoksa akşam ofiste toplanabilir mi? Üçünün cevabı “masa başı, yazı, akşam olur” ise uygulama yazdırmak gereksiz bir maliyet kalemidir.

Mobil uyumlu panelin yaptığı ve yapamadığı

Mobil uyumlu panel, aynı yazılımın tarayıcıdan telefon ekranına sığacak biçimde açılmasıdır. Tek bir sürüm vardır, düzeltme yayına alındığı anda herkeste geçerli olur, cihaz mağazası onayı beklenmez. Liste görüntülemek, arama yapmak, bir kaydı onaylamak, rapor bakmak, not eklemek gibi işlerin tamamı bu yolla rahat yürür.

• Yapar: kayıt görüntüleme, arama ve filtre, onay akışı, durum değiştirme, kısa form doldurma, dosya yükleme, rapor okuma.
• Zorlanır: kesintili bağlantıda çalışma, uzun formun yarısında bağlantının kopması, arka planda veri eşitleme.
• Yapamaz ya da kullanıcıya zor gelir: cihaz dışı barkod tarayıcı ile sürekli okuma, kilit ekranına düşen bildirim, çevrimdışı kuyruk, arka planda konum kaydı.

Bu sınırların bir kısmı tarayıcı tarafında yıllar içinde esnedi, ama esneme cihaz ve işletim sistemi sürümüne bağlı olduğu için saha ekibine verilen bir sözün arkasında durmak zorlaşır. Kritik işte “çoğu telefonda çalışıyor” yeterli bir güvence değildir.

Karar tablosu

Tablodaki satırların hiçbiri tek başına belirleyici değildir; ağırlık, o satırın işletmenin günlük işinde kaç kez tekrarlandığına göre verilir. Ayda bir fotoğraf yüklenen bir süreç için uygulama yazdırmak, haftada iki yüz gönderi okutan bir depo için paneli zorlamak kadar yanlıştır.

Panel tarafında yapılması gerekenler

Mobil uyumlu panel “ekran küçülünce sığsın” demek değildir. Telefonda kullanılacak ekranda sütun sayısı azaltılır, en sık kullanılan iki işlem başparmağın ulaştığı yere alınır, uzun formlar adımlara bölünür ve her adım kendi başına kaydedilir. Tabloların yatay kaydırmaya mahkûm edilmesi yerine, aynı kaydın telefonda kart görünümüyle açılması gerekir.

Bir de arama tarafı vardır: masa başında filtreleri tek tek seçen kullanıcı, telefonda tek bir arama kutusuna plaka, belge numarası ya da müşteri adı yazıp sonuca gitmek ister. Bu tek kutunun hangi alanlarda arama yapacağı baştan tanımlanmazsa kullanıcı sonuç bulamaz ve “telefonda çalışmıyor” şikâyeti gelir; oysa sorun ekran boyutunda değil, arama kapsamındadır.

Uygulama tarafının görünmeyen yükü

Uygulamanın maliyeti ilk yazımla bitmez. Her uygulama bir sürüm çizgisi açar: kullanıcıların bir kısmı eski sürümde kalır, eski sürümün beklediği servis yanıtını bir süre daha ayakta tutmak gerekir. İşletim sistemi yılda bir büyük sürüm çıkarır, bazı izinlerin davranışı değişir ve uygulamanın elden geçmesi gerekir.

Buna bir de cihaz çeşitliliği eklenir. Saha ekibinin elindeki telefonlar aynı marka ve aynı yaşta değildir; test edilecek cihaz sayısı arttıkça kabul testi uzar. Bu yüzden karar verirken yalnızca “yazdırma bedeli” değil, yılda kaç kez elden geçeceği de konuşulmalıdır. Devreye alma ve geri dönüş planını nasıl kurduğumuzu devreye alma yazısında ayrıca anlattık.

İkisini birlikte kurmak

En sık işe yarayan düzen ikisinin karışımıdır: yazılımın bütünü tarayıcıdan açılan panelde durur, yalnızca sahadaki dar iş için küçük bir uygulama yazılır. Uygulama her şeyi yapmaya çalışmaz; sadece o işi yapar, veriyi kuyruğa alır, bağlantı gelince gönderir. Böylece sürüm yükü tek bir ekranla sınırlı kalır.

Bu düzende dikkat edilecek nokta, iki tarafın aynı kuralları paylaşmasıdır. Yetki, numara üretimi, zorunlu alan ve doğrulama kuralları sunucu tarafında bir kez tanımlanır; uygulama bunları kendi içinde yeniden yazarsa iki yerde iki farklı davranış oluşur ve sorun arandığında kimse hangisinin doğru olduğunu söyleyemez. Çevrimdışı tarafta veri çakışmasının nasıl çözüldüğünü çevrimdışı çalışma yazısında ele aldık.

Özet: kısa kontrol listesi

1. Bu ekranı kim, günde kaç kez, nerede açıyor?
2. Bağlantı koptuğunda iş bekleyebilir mi?
3. Kayıt yazıyla mı giriliyor, cihazın kamerası ve okuyucusu şart mı?
4. Kullanıcı kuruma dışarıdan mı bağlanıyor (müşteri, bayi, tedarikçi)?
5. Bildirimin kilit ekranında görünmesi zorunlu mu?
6. Bu yazılımı yılda kaç kez elden geçirecek bir ekip var mı?

İlk soruların cevabı masa başını gösteriyorsa paneli mobil uyumlu hale getirmek hem daha hızlı hem daha az bakım isteyen yoldur; saha ve donanım tarafı ağırlıktaysa dar kapsamlı bir uygulama doğru karardır. KAV Yazılım bu kararı işletmenin günlük akışını yazıya dökerek verir ve yazılımı o akışa göre kurar.