Sipariş Giriş Ekranı Nasıl Hızlanır? Klavye ve Barkod

Sipariş giriş ekranının hızı, kullanıcının bir satırı kaç hareketle ekleyebildiğiyle ölçülür. Günde yüzlerce satır giren bir kullanıcı için satır başına üç fazla tuş vuruşu, günün sonunda ciddi bir zaman kaybıdır; buna karşılık ekranı hızlandırmak çoğu zaman yeni bir özellik değil, mevcut akıştaki gereksiz adımları kaldırmaktır.

Bu yazı, veri girişi yoğun ekranların nerede yavaşladığını ve hangi değişikliklerin gerçekten işe yaradığını anlatıyor. Konu tasarım zevki değil, ölçülebilir iş süresi.

Ekran nerede yavaşlar?

Yavaşlık genelde sistemin cevap süresinden değil, akışın kendisinden gelir. En sık karşılaşılan altı nokta şöyle:

Bu altı maddenin ortak noktası, kullanıcının elinin klavyeden ayrılmasıdır. Veri girişi yoğun bir ekranda tasarımın tek ölçütü şudur: bir satır klavyeden hiç ayrılmadan eklenebiliyor mu?

Klavye akışı nasıl kurulur?

İşleyen bir klavye akışında sıra sabittir: ürün alanına odakla girilir, ürün bulunur, miktar girilir, gerekiyorsa iskonto girilir ve son alanda basılan tuş satırı kaydedip odağı yeni satırın ürün alanına taşır. Sıranın sabit olması, kullanıcının ekrana bakmadan çalışmasını sağlar.

Bunun yanında birkaç kısayolun olması yeterli: satırı silmek, son satırı kopyalamak, belgeyi kaydetmek ve aramaya dönmek. Çok sayıda kısayol tanımlamak işe yaramaz, çünkü hatırlanmaz. Tanımlı kısayolların ekranda bir yerde yazılı olması ise öğrenme süresini kısaltır.

Odak yönetimi de en az kısayol kadar önemli. Satır kaydedildikten sonra odağın kaybolması, kullanıcıyı fareyle doğru alana dönmeye zorlar ve bütün kazanç kaybolur. Aynı şekilde bir hata çıktığında odağın hatalı alana gitmesi gerekir.

Barkodla ürün bulma

Barkod okuyucu, klavye gibi davranan bir cihaz olduğu için ayrı bir entegrasyon gerektirmez; ürün alanı barkodu kabul edebiliyorsa okuyucu çalışır. Yazılım tarafında dikkat edilecek üç nokta var.

• Çoklu barkod: aynı ürünün birden fazla barkodu olabilir; arama hepsine bakmalı.
• Koli barkodu: okutulan barkod koliye aitse miktar koli içi adede göre gelmeli.
• Bulunamayan barkod: ekran kilitlenmemeli; barkod ham hâliyle görünüp kullanıcıya eşleme imkânı verilmeli.

Üçüncü madde depo tarafında en çok zaman kazandıran davranış. Bulunamayan barkodun ekranda kalması, kullanıcının o ürünü elle bulup barkodu ürün kartına eklemesini sağlar; böylece aynı sorun ikinci kez yaşanmaz. Birim ve koli dönüşümünü stok birim dönüşümü yazısında, barkod yazıcısı tarafını ise ayrı bir yazıda ele aldık.

Varsayılan değerler ve devralma

Hızın en büyük kaynağı, girilmesi gerekmeyen alanlardır. Müşteri seçildiğinde ödeme koşulu, teslim adresi, para birimi ve fiyat listesi kendiliğinden gelmeli; satır eklenirken vergi oranı ürün kartından okunmalı. Kullanıcının aynı değeri her satırda tekrar girmesi, hem yavaşlatır hem hata üretir.

Devralma kurulurken tek kural önemlidir: gelen değer kilitli olmamalı, ama değiştirildiğinde bunun bilinçli bir değişiklik olduğu görünmeli. Varsayılan dışına çıkılan satırın işaretlenmesi, sonradan yapılan incelemeyi kolaylaştırır. Müşteriye özel fiyat ve iskonto kurallarının nasıl tanımlandığını müşteriye özel fiyat ve iskonto kuralları yazısında anlatmıştık.

Yarım kalan belge kaybolmasın

Veri girişi uzun süren ekranlarda en can sıkıcı kayıp, yarım kalan belgenin yok olmasıdır: oturum düşer, sayfa yenilenir, tarayıcı kapanır. Çözüm, belgenin taslak olarak sunucuda tutulması ve kullanıcının kaldığı yerden devam edebilmesidir.

Taslak düzeninde iki ayrıntı var. Birincisi taslağın stok rezerve etmemesi; taslak bir söz değildir. İkincisi aynı belgeyi iki kullanıcının açması durumunda ikisinin birbirinin üzerine yazmaması. Eşzamanlı değişikliğin nasıl ele alındığını eş zamanlı kayıt değişikliği ve kilitleme yazısında anlattık.

Nasıl ölçülür?

Ekranın hızlandığını söylemek için sayıya ihtiyaç var. En basit ölçüm, aynı on satırlık bir siparişin baştan sona girilme süresini değişiklik öncesi ve sonrasında saat tutarak karşılaştırmaktır. İkinci ölçüm, satır başına tuş ve fare hareketi sayısını saymak. Üçüncüsü ise kaydetme sırasında çıkan hata sayısı: anında uyarı veren bir ekranda bu sayı düşer.

Bu üç ölçüm, tasarım tartışmasını tercih meselesinden çıkarır. Ekranı günde yüzlerce satır giren kullanıcıyla birlikte ölçmek, uzaktan yapılan iyileştirmeden her zaman daha iyi sonuç verir.

Kısa kontrol listesi

• Bir satır klavyeden ayrılmadan eklenebiliyor.
• Son alanda basılan tuş yeni satır açıyor ve odağı taşıyor.
• Açılır listeler yazarak aranabiliyor.
• Barkod alanı çoklu barkod ve koli barkodunu tanıyor.
• Bulunamayan barkod ekranda kalıyor, eşleme imkânı veriyor.
• Müşteri ve ürün bilgileri varsayılan olarak geliyor, kilitli değil.
• Yarım kalan belge taslak olarak saklanıyor, stok rezerve etmiyor.
• Doğrulama kaydetmede değil alan bazında uyarıyor.

Özet olarak sipariş giriş ekranını hızlandırmak yeni özellik eklemek değil, gereksiz adımları kaldırmaktır. KAV Yazılım veri girişi yoğun ekranları klavye akışı ve barkod girişi üzerine kuruyor ve değişikliği kullanan kişiyle birlikte ölçerek yapıyor.