İçeriğe geç

Yazılımda Hangi Alanlar Veritabanında Şifrelenmelidir?

Sunucu ve Performans
Yazılımda Hangi Alanlar Veritabanında Şifrelenmelidir?

Bir yazılım projesinde veritabanındaki her alanı şifrelemek, hem performans hem de arama/filtreleme esnekliği açısından maliyetlidir; buna karşın hiçbir alanı şifrelememek, bir veri sızıntısı senaryosunda hassas bilginin doğrudan okunabilir halde ele geçmesi riskini taşır. Doğru yaklaşım, verinin hassasiyet seviyesine göre seçici bir şifreleme stratejisi kurmaktır.

Hangi alanlar öncelikli şifrelenmeli?

VKN, TCKN ve IBAN doğrulama (bkz. VKN/TCKN/IBAN doğrulama) sürecinde toplanan kimlik ve banka bilgileri, şifreleme önceliği en yüksek alanlar arasındadır; bu bilgiler doğrudan kişisel kimliklendirme veya mali dolandırıcılık riski taşır. Sanal POS entegrasyonunda saklı kart bilgisi (bkz. abonelik tahsilatı ve saklı kart düzeni) ise genellikle doğrudan veritabanında saklanmaz; bu bilgi, PCI-DSS uyumu gereği sanal POS sağlayıcısının kendi güvenli ortamında (token olarak) tutulur ve yazılım yalnızca bu token'ı saklar.

Şifrelenmesi gereken alanların listesi, yalnızca "hassas görünen" alanlarla sınırlı kalmamalı; müşteri notu, destek talebi içeriği gibi serbest metin alanlarında da beklenmedik şekilde hassas bilgi (örneğin bir müşterinin not alanına yazdığı kart numarası) bulunabileceği göz önünde tutulmalıdır.

Şifrelemenin arama ve raporlamaya etkisi

Şifrelenmiş bir alanda doğrudan arama yapmak (örneğin "bu TCKN'ye ait kaydı bul") standart bir veritabanı sorgusuyla mümkün olmayabilir; bu nedenle genellikle ayrı bir aranabilir indeks (hash değeri gibi) tutulur. Rapor sayıları neden tutmaz (bkz. rapor sayıları neden tutmaz) konusunda anlatılan ölçüt tanımı sorunlarına benzer şekilde, şifrelenmiş alanlar üzerinde kurulan yanlış tasarlanmış bir arama/filtreleme mekanizması, bazı kayıtları gözden kaçırabilir ve bu durum fark edilmeden rapor hatalarına yol açabilir.

Bu nedenle şifreleme stratejisi belirlenirken, yalnızca "nasıl şifrelenir" değil "şifrelenmiş haldeyken bu alan nasıl aranacak" sorusu da aynı anda cevaplanmalıdır.

Anahtar yönetimi neden ayrı bir konu?

Entegrasyon anahtarları ve sır yönetimi (bkz. entegrasyon anahtarları ve sır yönetimi) konusunda anlatılan prensip, veri şifreleme anahtarları için de geçerlidir: şifreleme anahtarı, şifrelenen veriyle aynı ortamda veya aynı yedekte saklanırsa, bu ayrım pratikte işlevsiz kalır. Anahtarın ayrı ve kısıtlı erişimli bir ortamda tutulması, şifrelemenin gerçek bir koruma sağlaması için zorunludur.

Yedekleme şifrelenmiş veriyi nasıl etkiler?

Yazılımda yedekleme ve felaket kurtarma planı (bkz. yedekleme ve felaket kurtarma planı) hazırlanırken, şifrelenmiş alanların yedeklerde de şifreli kalması ve geri yükleme sırasında doğru anahtarla açılabilmesi test edilmelidir. Anahtar kaybolursa veya yedeklenmezse, veri kendisi yedeklenmiş olsa bile erişilemez hale gelir; bu, yedekleme stratejisinin gözden kaçırdığı en kritik noktalardan biridir.

Yedekleme RPO/RTO sıklık belirleme (bkz. yedekleme RPO/RTO) çalışmasına, şifreleme anahtarının kendisinin de ayrı ve güvenli şekilde yedeklendiği bir madde eklenmesi, bu riski görünür kılar.

Alan TürüŞifreleme Önceliği
TCKN, IBAN gibi kimlik/banka bilgisiYüksek
Kart bilgisiSaklanmaz, token kullanılır
Serbest metin notlarİçeriğe göre değişken, dikkatli değerlendirilmeli
Genel ürün/stok verisiDüşük

Kısa kontrol listesi

  • Kimlik ve banka bilgisi alanları şifreleme kapsamında mı?
  • Kart bilgisi doğrudan saklanmıyor, token kullanılıyor mu?
  • Şifrelenmiş alanlarda arama/filtreleme mekanizması test edildi mi?
  • Şifreleme anahtarı, veriyle aynı ortamda/yedekte tutulmuyor mu?

Özet: Her alanı şifrelemek pratik değildir; TCKN, IBAN gibi yüksek riskli alanlar önceliklendirilmeli, kart bilgisi hiç saklanmamalı ve şifreleme anahtarı veriden ayrı tutulmalıdır. Bu seçici yaklaşım, performans ile güvenlik arasında dengeli bir sonuç verir.

Sık sorulan sorular

Kart bilgisi veritabanında şifrelenerek saklanabilir mi?

Önerilmez; kart bilgisi genellikle sanal POS sağlayıcısının güvenli ortamında token olarak tutulur, yazılım doğrudan kart numarasını saklamaz.

Şifrelenmiş bir alanda arama yapılabilir mi?

Standart sorguyla genellikle mümkün değildir; bu nedenle ayrı bir aranabilir indeks (örneğin hash değeri) tutulması gerekir.

Şifreleme anahtarı nerede saklanmalı?

Şifrelenen veriyle aynı ortamda veya aynı yedekte değil, ayrı ve kısıtlı erişimli bir ortamda saklanmalıdır.
  • KVKK
  • özel yazılım
  • veri güvenliği
  • veri şifreleme
  • veritabanı tasarımı