Renk ve Beden Varyantı Yazılımda Nasıl Kurulur?

Renk, beden, ebat ve kapasite gibi seçenekler ürün kartına yazılan bir alan olarak değil, her biri kendi stok koduna sahip ayrı kayıtlar olarak kurulur. Gerekçe basittir: stok, barkod, fiyat ve sipariş satırı ürünün genel adına değil tek tek seçeneğin kendisine bağlıdır. Kırmızı ve mavi aynı üründür ama aynı mal değildir; depoda ayrı sayılır, siparişte ayrı istenir.

Ana ürün ve varyant: iki ayrı düzey

Doğru model iki düzeylidir. Üstte ana ürün durur: ad, açıklama, marka, kategori, vergi oranı, görseller gibi tüm seçenekler için ortak olan bilgiler. Altta varyantlar durur: her satır bir seçenek birleşimidir ve kendi stok kodunu, barkodunu, stok bakiyesini taşır.

Bu ayrım yapılmadığında iki kötü çözümden biri seçilir. Ya her renk ayrı bir ürün kartı olur ve aynı açıklama onlarca yere kopyalanır: bir cümle değişince hepsini tek tek düzeltmek gerekir. Ya da renk ürün kartına serbest metin alanı olarak yazılır ve stok tutulamaz hâle gelir, çünkü tek bakiye tüm renkleri birlikte gösterir. Veri modelinin kararın geri kalanını nasıl belirlediği veri modeli yazısında anlatıldı.

Seçenek, seçenek değeri ve birleşim

Varyant üretmek için üç tanım gerekir. Seçenek, değişen özelliğin adıdır: renk, beden. Seçenek değeri, o özelliğin alabileceği değerlerdir: kırmızı, mavi, S, M, L. Varyant ise seçilmiş değerlerin birleşimidir: kırmızı ve M.

Değerler serbest metin olarak değil tanımlı listeden gelmelidir. Serbest metinde aynı renk üç yazımla girilir ve raporda üç ayrı satır gibi görünür; bu da sonradan temizlenmesi gereken bir mükerrerlik üretir. Ayrıca her birleşimin var olması gerekmez: üretilmeyen renk ve beden birleşimi hiç açılmaz. Otomatik olarak tüm birleşimleri açan yazılım, satılmayan yüzlerce boş stok kodu üretir.

Hangi bilgi hangi düzeyde durur

Fiyat satırı dikkat ister. Fiyatı yalnızca ana üründe tutan bir model, tek bir varyantın farklı fiyatlanması gerektiğinde çaresiz kalır. Doğru kurulum, fiyatı ana üründe tanımlamak ama varyant düzeyinde geçersiz kılmaya izin vermektir; boş bırakılan varyant fiyatı ana üründen devralır.

Varyant kodu nasıl kurulur

Varyant kodu insanın okuyabileceği kadar düzenli, makinenin ayırt edebileceği kadar kesin olmalıdır. Yaygın yaklaşım, ana ürün kodunun sonuna seçenekleri kısaltarak eklemektir: ana kod, ayırıcı, renk kısaltması, beden kısaltması. Üç kural işi kolaylaştırır:

• Kod anlamını taşımasın, sırayı taşısın: renk adının kendisini koda gömmek, renk adı değişince kodu yanlış hâle getirir. Tanımlı kısaltma kullanılır.
• Kod uzunluğu sabit kalsın: sabit uzunluk, barkod etiketi ve dış sistem eşlemesinde ayrıştırmayı kolaylaştırır.
• Kod bir kez verilir, değiştirilmez: kod geçmiş belgelerde geçer; değiştirilirse eski kayıtların izi kopar.

Barkod ise koddan ayrı bir alandır ve varyanta birebir bağlanır. Aynı barkodun iki varyantta bulunması, kasada ve depoda yanlış malın okutulması anlamına gelir; bu yüzden barkod alanı tekil olmak zorundadır.

Ne zaman varyant, ne zaman ayrı ürün

Her farklılık varyant değildir. Ölçüt şudur: müşteri bunları aynı ürünün seçenekleri olarak mı arıyor, yoksa farklı ürünler olarak mı? Renk ve beden seçenektir. Farklı marka, farklı model, farklı garanti kapsamı ise ayrı üründür. Ayrıca ortak alanlar gerçekten ortak mı diye bakılır: açıklaması, kategorisi ve vergi oranı farklıysa o kayıtları tek ana ürün altına toplamak raporları bozar.

Paket ve set satışı üçüncü bir durumdur: bunlar varyant değil, kendi stok kodu olan ama bileşenlerinden oluşan kayıtlardır. Satıldığında stoğun bileşenlerden mi yoksa paketin kendisinden mi düşeceği baştan tanımlanmalıdır. Paketi varyant gibi kurmak, bileşen stoğunun hiç düşmemesine ya da iki kez düşmesine yol açar.

Sonradan yeni seçenek eklemek

Katalog yaşayan bir yapıdır; bir yıl sonra yeni bir renk ya da yeni bir beden gelir. Model doğru kurulduysa bu bir yeni satırdır. Yanlış kurulduysa, yani seçenekler ürün kartındaki sabit alanlarsa, yeni seçenek eklemek yazılım değişikliği gerektirir. Ek alan ihtiyacının genel çerçevesi özel alan ekleme yazısında duruyor.

Kısa kontrol listesi

• Seçenek değerleri tanımlı listeden mi geliyor, serbest metin mi?
• Her varyantın kendi stok kodu ve tekil barkodu var mı?
• Stok bakiyesi ve rezervasyon varyant düzeyinde mi tutuluyor?
• Fiyat ana üründen devralınıp varyantta geçersiz kılınabiliyor mu?
• Satılmayan birleşimler açılmadan bırakılabiliyor mu?
• Yeni seçenek eklemek veri girişi mi, yazılım değişikliği mi?

KAV Yazılım, ürün katalogunu bu iki düzeyli yapıyla kurar; varyant tanımı stok, sipariş ve kargo tarafıyla birlikte tasarlanır.